Inhoudsopgave

Vogels voeding is een onderwerp dat veel mensen bezighoudt, zeker als ze graag vogels in de tuin zien. Wat een vogel eet, hangt sterk af van de soort, het seizoen en de omgeving waarin hij leeft. Een merel wroet naar wormen in de grond, terwijl een vink liever zaden pikt van een bloemplant. Die verscheidenheid maakt vogels zo fascinerend om te observeren. En als je begrijpt wat een vogel nodig heeft, kun je daar als natuurliefhebber slim op inspelen.

Wat vogels eten hangt af van hun soort en snavel

De snavelvorm van een vogel vertelt veel over zijn dieet. Vogels met een dikke, sterke snavel, zoals de huismus of de vink, zijn aangepast om harde zaden te kraken. Insecteneters zoals de boerenzwaluw hebben juist een kleine, brede snavel waarmee ze vliegende insecten makkelijk vangen. Roofvogels als de buizerd hebben een gebogen snavel om vlees te verscheuren. De natuur heeft elke soort uitgerust voor zijn eigen voedselbron. Daardoor eten vogels heel uiteenlopende dingen: van bessen, noten en granen tot slakken, wormen, vissen en zelfs aas. Sommige soorten, zoals de kauw en de kraai, zijn ware alleseters. Zij passen hun menu aan op wat er beschikbaar is, en dat maakt hen bijzonder succesvol in zowel stad als platteland.

Seizoenen bepalen wat er op het menu staat

In de zomer is er voor veel vogels een rijke tafel gedekt. Insecten zijn volop aanwezig, bessen rijpen aan de struiken en er zijn jongen groot te brengen die veel eiwitten nodig hebben. Bijna alle zangvogels voeren hun kuikens dan ook met insecten, zelfs als de ouders zelf liever zaden eten. In de herfst schakelen veel soorten over op bessen en vruchten, zoals vlierbes, lijsterbes en meidoorn. Die zijn dan rijp en zitten vol energie. De winter is de moeilijkste periode. Voedsel is schaars, de grond is bevroren en insecten zijn nauwelijks te vinden. Vogels die in Nederland en België overwinteren, zijn voor een groot deel afhankelijk van wat er nog aan zaden, noten en gedroogde bessen te vinden is. Precies in die periode is bijvoedering in de tuin het nuttigst.

Vogels bijvoeren in de tuin doe je zo goed mogelijk

Bijvoederen is een manier om tuinvogels te helpen, maar het verdient wel aandacht om het goed te doen. Zonnebloempitten, ongezouten pinda’s en mezenvet zijn populaire keuzes die veel soorten aantrekken. Gezouten of gekruide producten zijn schadelijk en horen niet in een voederbak. Oud brood wordt vaak aangeboden, maar het heeft weinig voedingswaarde en kan vogels een vals gevoel van verzadiging geven. Verse appels, gedroogde rozijnen en meelwormen zijn betere alternatieven. Een voederbak hangt het best op een plek waar katten niet zomaar bij kunnen, maar waar de vogels wel alle kanten op kunnen kijken. Hygiëne is ook belangrijk: een smerige voederbak verspreidt ziektes. Was hem regelmatig met warm water. In het voorjaar en de zomer is bijvoedering minder nodig, omdat de natuur dan zelf voldoende aanbiedt.

De tuin als voedselbron voor het hele jaar

Wie echt iets wil betekenen voor tuinvogels, plant het beste inheemse struiken en planten. Soorten als meidoorn, vlier, kamperfoelie en zonnebloem leveren op natuurlijke wijze bessen en zaden. Een gazon zonder pesticiden trekt wormen en insecten aan, precies wat vogels als de merel, de roodborst en de winterkoning graag eten. Een moestuin met wat onkruid erin is voor vogels een ware schatkamer. Zelfs een kleine vijver helpt, want die trekt insecten aan die op hun beurt weer vogels aantrekken. Het gaat er niet alleen om wat je neerlegt in een bakje, maar ook om de omgeving die je creëert. Een tuin die rijk is aan planten, insecten en water, is een tuin waar vogels het hele jaar door graag verblijven en eten zoeken.

Veelgestelde vragen

Mogen vogels brood eten?
Vogels kunnen brood eten, maar het is geen goede voedselbron. Brood vult de maag snel zonder dat het veel voedingsstoffen bevat. Jonge vogels kunnen er zelfs ziek van worden. Geef liever zonnebloempitten, ongezouten pinda’s of meelwormen.

Wat eten zangvogels in de winter?
In de winter eten zangvogels vooral zaden, noten en gedroogde vruchten. Insecten zijn dan nauwelijks beschikbaar. Soorten als de koolmees en de pimpelmees zijn sterk afhankelijk van vetrijke voeding zoals mezenvet of ongezouten pinda’s om de kou te overleven.

Is het schadelijk om de hele zomer bij te voeren?
Bijvoederen in de zomer is niet schadelijk, maar ook niet nodig. In het voorjaar en de zomer is er genoeg natuurlijk voedsel beschikbaar. Als je toch bijvoert, gebruik dan geen producten die bedorven kunnen raken in de warmte, zoals vet of vlees.

Welke planten in de tuin zijn goed voor vogels?
Inheemse planten zoals meidoorn, vlier, lijsterbes en zonnebloem zijn uitstekende voedselbronnen voor vogels. Ze leveren bessen, zaden en trekken insecten aan. Ook een struik met dichte takken biedt bescherming en nestelmogelijkheden.