Inhoudsopgave

Het melkgebit maakt plaats voor nieuwe tanden

Bijna ieder kind krijgt in het eerste jaar zijn of haar eerste melktanden. Rond het vijfde of zesde levensjaar begint het echte wisselen. Eerst gaan meestal de snijtanden in de onderkaak bewegen en wiebelen. Die vallen eruit en worden vervangen door nieuwe, blijvende tanden. Het tempo verschilt, want het ene kind verliest sneller tanden dan het andere. Soms merk je dat een kind al vanaf vier jaar een losse tand krijgt, maar het kan ook pas later starten. Het is heel normaal als een wisselperiode langzaam verloopt of als er even pauze lijkt te zijn voordat er weer een tand los komt.

Het wisselen verloopt in verschillende stappen

Het hele gebit wisselt niet in één keer. Eerst zijn de voortanden aan de beurt, daarna volgen meestal de kiezen. Het bijzondere is dat de blijvende kiezen vaak doorkomen zonder dat het kind eerst een melkkies verliest. Die kiezen komen namelijk achter de melkgebitkiezen omhoog. Tussen het vijfde en zevende levensjaar zie je vaak dat kinderen hun eerste grote kiezen krijgen. Daarna volgen de andere tanden op hun eigen tempo tot rond het twaalfde jaar het grootste deel van het blijvende gebit aanwezig is. Het gebit van een kind groeit dus in fases, daardoor blijft het wisselen een tijdje doorgaan.

Iedere wisselfase heeft zijn eigen kenmerken

Het proces van tanden wisselen kan voor kinderen verschillend aanvoelen. Veel kinderen vinden een wiebeltand een beetje spannend of gek. Soms kan het tandvlees wat gevoelig worden of een beetje bloeden als een tand loskomt. Er zijn kinderen die hun wiebeltand graag zelf uitdraaien, terwijl anderen het liever aan hun moeder of vader overlaten. Het is verstandig de tand niet te forceren, maar te wachten tot deze vanzelf loslaat. Hygiëne blijft belangrijk, dus kies voor een zachte tandenborstel rond het gevoelige tandvlees. Door goed te poetsen blijft het nieuwe, blijvende gebit gezond.

Oorzaken van verschillen in wisseltempo

Niet ieder kind volgt hetzelfde patroon. Sommige kinderen zijn sneller met wisselen, terwijl het bij anderen juist langzaam gaat. Het tempo hangt meestal af van erfelijkheid, de groei van de kaken en de ontwikkeling van de blijvende tanden onder het tandvlees. Soms kan een kind opvallen met een laat of juist heel snel wisselpatroon ten opzichte van vriendjes. Als een tand heel lang niet los wil komen, of als een blijvende tand niet doorkomt, kan een tandarts meekijken. Meestal is er niets aan de hand en volgt het kind gewoon zijn eigen ritme. In zeldzame gevallen zijn er kleine gebitsafwijkingen of ontbreekt er een blijvende tand, maar dat komt weinig voor.

De rol van de tandarts bij het wisselen van tanden

De tandarts speelt een ondersteunende rol tijdens het wisselen van de tanden. Bij reguliere controles kijkt hij naar het gebit en de stand van de tanden. Soms maakt de tandarts een röntgenfoto om te zien of de blijvende tanden goed doorkomen. Als het wisselen erg traag of juist abnormaal snel lijkt te gaan, kan dit besproken worden. Ook geeft de tandarts advies over poetsen en het verzorgen van zowel het melkgebit als de nieuwe tanden en kiezen. Zo blijft het wisselproces gezond en krijgt het kind een mooie, sterke basis voor de toekomst.

Meest gestelde vragen over het wisselen van tanden

  • Vanaf welke leeftijd wisselen kinderen hun tanden?

    Kinderen beginnen gemiddeld met tanden wisselen rond het zesde levensjaar. Soms start het al bij vier jaar, soms pas op zevenjarige leeftijd.

  • Hoelang duurt het wisselen van het volledige gebit?

    Het wisselen van het melkgebit naar het blijvende gebit duurt meestal tot ongeveer het twaalfde levensjaar. Het hele proces kan dus zes tot acht jaar duren, met soms rustige periodes ertussen.

  • Is het normaal als mijn kind eerder of later wisselt dan anderen?

    Ja, wisselen kan per kind flink verschillen. Het is heel normaal als het wisselen wat later of juist wat eerder start dan bij leeftijdsgenoten.

  • Kunnen tanden wisselen pijn doen?

    Tanden wisselen kan soms gevoelig zijn, vooral als het tandvlees een beetje bloedt of een tand los zit. Vaak hebben kinderen hier weinig pijn van, maar het kan wat ongemakkelijk zijn.

  • Wat moet ik doen als een tand maar niet loskomt?

    Een tand hoeft niet geforceerd eruit gehaald te worden. Als een melktand na lange tijd toch niet loskomt terwijl de blijvende tand al doorkomt, is het goed om de tandarts dit te laten controleren.

  • Komt het voor dat een kind niet alle tanden wisselt?

    Soms ontbreken sommige blijvende tanden of kiezen, maar dat is zeldzaam. Meestal wisselen kinderen alle melktanden uiteindelijk voor nieuwe tanden en kiezen.