Inhoudsopgave

De algemeen gedachte is dat kinderen rond hun eerste verjaardag beginnen met praten, maar het proces start eigenlijk al veel eerder. Voordat een kind losse woorden zegt, oefenen ze met geluiden en klanken. Elke baby ontwikkelt zich in zijn eigen tempo. Sommige kinderen gebruiken al snel losse woordjes, terwijl anderen pas later hele zinnen maken. Het ontdekken van de taal verloopt bij ieder kind een beetje anders, maar er zijn duidelijke stappen die de meeste kinderen doorlopen.

Van huilen tot brabbelen: de eerste stapjes richting taal

Al in de eerste maanden maakt een baby contact met zijn ouders door geluiden te maken. Huilen, lachen en verschillende klanken vormen de basis van de verdere taalontwikkeling. Rond de derde of vierde maand beginnen veel baby’s te brabbelen. Dan hoor je vaak losse klanken en korte geluidjes die steeds meer op echte spraak gaan lijken. Dit brabbelen is belangrijk, want het is de manier waarop baby’s oefenen met hun mond, tong en lippen. Het gaat hier nog niet om echte woorden, maar om het leren van allerlei geluiden en het uitproberen van spraak.

De eerste echte woorden: wanneer komen ze?

Meestal spreken kinderen hun eerste woordje tussen de 12 en 18 maanden. Dit moment verschilt per kind. Soms zegt een baby vroeg al “mama” of “papa”, bij anderen duurt het wat langer voor er een herkenbaar woord volgt. Als het er eenmaal is, volgen er vaak snel meer woorden. Je ziet bij peuters dat ze in korte tijd veel nieuwe woorden leren. Tussen anderhalf en twee jaar groeit de woordenschat snel. Op een gegeven moment gaan kinderen woorden combineren tot zinnetjes, zoals “auto rijden” of “mama boek”. Ook gaat het kind steeds beter begrijpen wat er om hem heen gezegd wordt.

Spreken met zinnen: het tempo verschilt per kind

Het spreken in zinnen is ongeveer tussen de twee en drie jaar oud gebruikelijk. Kinderen bouwen korte zinnetjes met een paar woorden, zoals “ik wil eten” of “papa weg”. Daarna worden de zinnen langer en ingewikkelder. Het tempo waarin dit gaat is bij ieder kind anders. Sommige kinderen praten in vlotte zinnen als ze twee jaar zijn, anderen zijn wat later. Dat is meestal geen reden tot zorg. Het belangrijkste is dat je kind zich blijft ontwikkelen en wat vooruitgang laat zien. Het helpt om zelf veel te praten tegen je kind en samen boekjes te bekijken. Zo leert je zoon of dochter nieuwe woorden en het verschil tussen klanken.

Verschillen in ontwikkeling en wanneer hulp nodig is

Er zijn grote verschillen in hoe snel kinderen leren praten en hoeveel woorden zij op een bepaalde leeftijd kennen. Het is normaal als de buurjongen van twee al hele verhalen vertelt, terwijl je eigen kind nog bij losse woorden blijft. Vaak trekken deze verschillen na een tijdje bij. Sommige kinderen praten in hun tweede jaar bijna niet, maar halen het opeens in als ze een paar maanden ouder zijn. Toch zijn er momenten waarop het goed is om extra op te letten. Blijft je kind achter qua taalontwikkeling, praat hij of zij nauwelijks als ze ouder dan twee zijn, of begrijp je hem bijna nooit? Dan kun je dit bespreken met een arts of het consultatiebureau. Soms is een extra steuntje bij de taalontwikkeling fijn, vooral als je merkt dat communicatie met anderen moeilijk gaat.

De invloed van omgeving en interactie

Hoe snel en goed een kind leert praten, hangt voor een deel af van de omgeving. Kinderen die veel met volwassenen of andere kinderen praten, pikken sneller klanken, woorden en zinsbouw op. Het helpt om samen te zingen, rijmpjes te zeggen of verhaaltjes voor te lezen. Kinderen die opgroeien met meer dan één taal doen soms wat langer over het praten in elke taal, maar halen dat vaak na een poosje weer in. Taal is vooral een kwestie van oefenen en plezier maken samen. Leg je vooral niet teveel druk op je kind en moedig aan, zodat het praten een leuk onderdeel van de dag blijft.

Meest gestelde vragen over wanneer kinderen beginnen met praten

  • Welke signalen laten zien dat een baby begint met praten?

    Wanneer een baby begint met praten, hoor je eerst brabbelen, losse klanken en het nadoen van geluiden. Dit zijn tekenen dat de taalontwikkeling in gang is gezet.

  • Kan het kwaad als mijn kind later begint met praten?

    Later beginnen met praten is meestal geen probleem. Ieder kind ontwikkelt zich in zijn eigen tempo. Zolang je kind vooruit blijft gaan en op andere vlakken normaal beweegt, is wat later praten vaak normaal.

  • Helpt het als ik veel tegen mijn kind praat?

    Veel praten tegen je kind help beslist bij het leren van taal. Door samen te praten, te zingen en te lezen, leert je kind woorden en het verschil tussen klanken.

  • Wanneer moet ik hulp zoeken als mijn kind weinig praat?

    Het is goed om hulp te zoeken als je kind op de leeftijd van twee jaar nog helemaal niet praat of als het praten lang erg onverstaanbaar blijft. Een arts of het consultatiebureau kan je dan verder op weg helpen.

  • Leert een kind dat twee talen hoort langzamer praten?

    Kinderen die meerdere talen leren, doen daar soms iets langer over. Na een tijdje halen zij de kleine achterstand meestal weer in en kunnen vaak goed in beide talen praten.