Inhoudsopgave

Lichaamsmaten fascineren mensen al eeuwenlang. We meten onze lengte, ons gewicht, onze schoenmaat en nog veel meer. Maar wat betekenen die getallen eigenlijk? En waarom zijn we er zo mee bezig? De meeste mensen kennen hun eigen afmetingen op de centimeter nauwkeurig, maar begrijpen lang niet altijd wat die cijfers zeggen over hun gezondheid of hun lichaam. Het is tijd om dat eens goed uit te leggen.

Gemiddelde lichaamsafmetingen per land

De gemiddelde lichaamslengte verschilt enorm per land. Nederlandse mannen zijn met een gemiddelde lengte van ongeveer 182,9 centimeter de langste mannen ter wereld. Nederlandse vrouwen meten gemiddeld rond de 170,7 centimeter. Daarmee staat Nederland al jaren bovenaan de wereldranglijst als het gaat om lichaamslengte. Ter vergelijking: in landen als Bolivia of Indonesia liggen die gemiddelden een stuk lager, soms wel tien tot vijftien centimeter. Die verschillen komen door een combinatie van erfelijke aanleg, voeding en leefomstandigheden door de generaties heen. Een goed dieet in de kindertijd speelt daarin een grote rol.

Meer dan alleen lengte en gewicht

Wanneer mensen het hebben over hun fysieke proporties, denken ze al snel aan lengte en gewicht. Toch zijn er veel meer maten die iets vertellen over het lichaam. Denk aan de tailleomtrek, de heupomtrek, de schoenmaat of de confectiemaat voor kleding. De tailleomtrek is bijvoorbeeld een betere graadmeter voor gezondheidsrisico’s dan het gewicht alleen. Een tailleomtrek van meer dan 102 centimeter bij mannen en meer dan 88 centimeter bij vrouwen wordt door artsen gezien als een verhoogd risico op hart en vaatziekten. Ook de verhouding tussen taille en heupen vertelt veel over de verdeling van vet in het lichaam. Een brede heup in verhouding tot de taille geldt bij vrouwen al eeuwenlang als een teken van vruchtbaarheid en wordt in veel culturen als aantrekkelijk ervaren.

Hoe kledingmaten wereldwijd uit elkaar lopen

Wie weleens kleding in het buitenland heeft gekocht, weet hoe verwarrend maattabellen kunnen zijn. Een medium in de Verenigde Staten is lang niet hetzelfde als een medium in Japan. Europese kledingmaten lopen via een ander systeem dan Britse of Amerikaanse maten. Een Europese maat 40 voor vrouwen komt overeen met een Amerikaanse maat 10 en een Britse maat 14. Die verschillen zijn niet willekeurig, maar gebaseerd op gemiddelde lichaamsproporties per regio. Door de jaren heen zijn mensen in veel landen ook groter en breder geworden, waardoor kledingmerken hun maattabellen regelmatig aanpassen. Dat merk je ook aan de zogenoemde vanity sizing: dezelfde kledingstukken zijn groter geworden, maar krijgen een kleinere maatlabel. Dat geeft kopers een beter gevoel bij het passen, ook al veranderen hun werkelijke afmetingen niet.

De BMI als meetinstrument: handig maar onvolledig

De Body Mass Index, beter bekend als de BMI, is een veelgebruikte manier om te bepalen of iemands gewicht in verhouding staat tot de lichaamslengte. Je berekent de BMI door je gewicht in kilogram te delen door je lengte in meters in het kwadraat. Een BMI tussen de 18,5 en 25 wordt als gezond beschouwd. Toch heeft de BMI ook duidelijke beperkingen. Iemand met veel spiermassa kan een hoge BMI hebben zonder overgewicht te hebben, terwijl iemand met weinig spieren maar veel buikvet een normale BMI kan hebben. Daardoor geeft de BMI geen volledig beeld van de gezondheid. Artsen gebruiken het dan ook niet als enige maatstaf, maar als een eerste indicatie naast andere metingen. Het blijft een handig getal, maar het vertelt lang niet het hele verhaal over hoe iemand in zijn vel zit.

Veelgestelde vragen

Wat is de gemiddelde lengte van een Nederlander?
Nederlandse mannen zijn gemiddeld ongeveer 182,9 centimeter lang. Nederlandse vrouwen meten gemiddeld rond de 170,7 centimeter. Daarmee zijn Nederlanders gemiddeld de langste mensen ter wereld.

Hoe bereken je je BMI?
Je berekent je BMI door je lichaamsgewicht in kilogram te delen door je lengte in meters, en dat getal nog een keer te delen door je lengte in meters. Een uitkomst tussen de 18,5 en 25 geldt als een gezond gewicht voor de meeste volwassenen.

Waarom verschilt een kledingmaat per land?
Kledingmaten zijn gebaseerd op gemiddelde lichaamsproporties in een bepaalde regio. Omdat mensen in verschillende landen andere gemiddelde afmetingen hebben, lopen maattabellen uiteen. Een maat 40 in Europa komt niet overeen met een maat 40 in de Verenigde Staten of Japan.

Is de tailleomtrek een betere maat voor gezondheid dan het gewicht?
De tailleomtrek zegt inderdaad vaak meer over gezondheidsrisico’s dan het gewicht alleen. Een grote tailleomtrek wijst op veel buikvet, wat het risico op hart en vaatziekten vergroot. Artsen hanteren als grens 102 centimeter voor mannen en 88 centimeter voor vrouwen.