Het hondenras hovawart is een grote, krachtige en loyale hond met Middeleeuwse wortels. De naam komt uit het Middelhoogduits en betekent ruwweg “hoeve-wachter”, wat meteen zegt waarvoor deze hond oorspronkelijk werd gebruikt: het bewaken van boerderijen en landgoederen. Wie een trouwe, intelligente en stevige hond zoekt, vindt in de hovawart een sterke kandidaat.

Het ras zoals we het vandaag kennen, is in de eerste helft van de twintigste eeuw teruggefokt. Fokkers gebruikten daarvoor honden die qua type sterk leken op de oorspronkelijke middeleeuwse hoevewachter. Denk aan rassen als de Newfoundlander, de Leonberger en de Duitse herdershond. Zo ontstond een ras dat oud van oorsprong is, maar in zijn huidige vorm een relatief moderne geschiedenis heeft.

Uiterlijk en kenmerken van de hovawart

De hovawart is een middelgrote tot grote hond met een krachtig, maar toch harmonieus gebouwd lichaam. Reuen worden doorgaans groter dan teven. Een volwassen reu kan naar schatting tussen de 40 en 50 kilogram wegen, een teef iets minder. De schofthoogte ligt bij reuen gemiddeld rond de 65 tot 70 centimeter.

Het vacht van de hovawart is lang, enigszins golvend en dicht. Er zijn drie erkende kleurvarianten:

  • Zwart met goudbruine aftekeningen (zwart-goud)
  • Effen blond
  • Effen zwart

De zwart-gouden variant is de bekendste en wordt het vaakst gezien. Het vacht vraagt regelmatig onderhoud: regelmatig borstelen voorkomt klitten, vooral achter de oren en in de lies.

Karakter: wat maakt de hovawart bijzonder?

De hovawart is van nature een waaks en zelfbewust ras. Hij is gehecht aan zijn gezin en beschermt dat met verve, zonder overdreven agressief te zijn. Vreemden krijgt hij pas vertrouwen als hij daar zelf voor kiest. Dat maakt hem een goede waakhond, maar ook een hond die voldoende socialisatie nodig heeft van jongs af aan.

Intelligentie is een opvallende eigenschap van dit ras. De hovawart leert snel, maar denkt ook graag zelf na. Dat betekent dat hij een eigenaar nodig heeft die consistent is en hem duidelijke grenzen stelt. Een zachte maar consequente aanpak werkt het best. De hovawart is geen hond die blindelings gehoorzaamt; hij weegt situaties af en vraagt om een eigenaar die dat begrijpt en waardeert.

Met kinderen gaat de hovawart goed om, zeker als hij van jongs af aan met hen is opgegroeid. Hij is geduldig, maar zijn grootte vraagt om begeleiding bij jonge kinderen. Andere honden in het gezin accepteert hij over het algemeen goed, al hangt dat sterk af van de opvoeding en socialisatie.

Beweging en mentale uitdaging

De hovawart is een actieve hond die dagelijks flink beweging nodig heeft. Korte wandelingen zijn niet genoeg. Denk aan meerdere stevige uitlaatbeurten per dag, aangevuld met activiteiten waarbij hij zijn hoofd mag gebruiken. Speurtochten, gehoorzaamheidstraining, mantrailing of zelfs reddingshondwerk passen goed bij dit ras.

Een hovawart die te weinig prikkels krijgt, kan vervelend gedrag vertonen: te veel blaffen, kauwen aan spullen of andere manieren vinden om zichzelf bezig te houden. Mentale uitdaging is minstens zo belangrijk als lichaamsbeweging. Dit is een punt om serieus mee te nemen voordat je voor dit ras kiest.

Gezondheid en levensduur

De hovawart is over het algemeen een gezond ras. Net als bij andere grote honden is heupdysplasie (HD) een aandachtspunt. Serieuze fokkers laten ouderdieren screenen op dit en andere erfelijke aandoeningen. Koop daarom altijd bij een fokker die de officiële gezondheidsonderzoeken overlegt.

De gemiddelde levensduur van een hovawart ligt op ongeveer 10 tot 13 jaar. Dat is relatief hoog voor een groot ras. Goede voeding, voldoende beweging en regelmatige dierenartschecks dragen bij aan een lang en gezond leven.

Is de hovawart geschikt voor jou?

De hovawart is niet geschikt voor iedereen. Hij past het best bij een actieve eigenaar met ervaring met honden, die thuis heeft wat ruimte en tijd. Een appartement zonder tuin is voor dit ras weinig ideaal, al is het met voldoende dagelijkse beweging niet onmogelijk. Beginners met honden kunnen de hovawart prima aan als ze bereid zijn goed begeleide training te volgen.

Wie een zelfstandige, intelligente en loyale hond zoekt die ook een goede waakhond is, zit met de hovawart goed. Wie een hond wil die zonder veel training braaf op de bank zit, kiest beter een ander ras.

De hovawart is een ras met karakter, trouw en een lange geschiedenis. Wie hem de juiste opvoeding, beweging en aandacht geeft, heeft aan hem een hond voor het leven.